जेजुरीची चंपाषष्ठी मंगळवार, 15 डिसेंबर 2026 रोजी आहे — साधारण 10 डिसेंबरला सुरू होणाऱ्या खंडोबाच्या सहा दिवसांच्या उत्सवाचा शेवटचा दिवस. शिर्डीहून हे साधारण 220–240 किमी अंतर आहे, म्हणून सोयीचा मार्ग दोन दिवसांचा: पहिल्या दिवशी प्रवास आणि मोरगाव, दुसऱ्या दिवशी पहाटे गड. नियोजन खाली दिले आहे.
या उत्सवाला खंडोबाचे नवरात्र म्हणतात, पण तो सहा रात्रींचा असतो. मार्गशीर्ष शुद्ध प्रतिपदेला घटस्थापनेने तो सुरू होतो आणि षष्ठीला संपतो — ज्या दिवशी खंडोबाने मणी आणि मल्ल दैत्यांचा पराभव केला असे मानले जाते.
2026 चा क्रम असा आहे:
साधारण गुरुवार 10 डिसेंबर — घटस्थापना, उत्सवाची सुरुवात
11 ते 14 डिसेंबर — रोजची पूजा; गडावर गर्दी असते पण आवाक्यातली
मंगळवार 15 डिसेंबर — चंपाषष्ठी, मुख्य दिवस
या तारखा पंचांगावरून काढलेल्या आहेत. श्री मार्तंड देव संस्थान दरवर्षी उत्सवाचा कार्यक्रम जाहीर करते, त्यामुळे रजा ठरवण्यापूर्वी सुरुवातीचा दिवस निश्चित करून घ्या.
षष्ठीला घरोघरी वांग्याचे भरीत, बाजरीचे रोडगे आणि कांद्याचा नैवेद्य दाखवला जातो. अनेक घरांत चातुर्मासानंतर वांगे आणि कांदा याच दिवशी स्वयंपाकघरात परत येतात.
खंडोबाचे मुख्य मंदिर गावाच्या वर डोंगरी किल्ल्यावर आहे; त्याला गड किंवा गडकोट म्हणतात. चढण रुंद दगडी पायऱ्यांची आहे, आणि वाटेत साधारण 350 दीपमाळा व अनेक कमानी आहेत.
पायऱ्यांची संख्या स्रोतांनुसार वेगळी आहे — साधारण 200 ते 450, मोजणी कुठून सुरू होते त्यावर अवलंबून. नेहमीच्या दिवशी सावकाश चालीने 30 ते 45 मिनिटे धरा, आणि षष्ठीला त्याहून खूप जास्त.
| गडकोट (मुख्य मंदिर) | कडेपठार (जुने स्थान) | |
|---|---|---|
| चढण | साधारण 350–450 पायऱ्या | गडाच्या पुढे आणखी तीव्र चढण |
| नेहमीची वेळ | साधारण पहाटे 5 ते रात्री 9 | दिवसाउजेडी |
| षष्ठीला | खुले, खूप लांब रांग | त्या दिवशी स्थानिकांना विचारा |
| ज्येष्ठांसोबत | सावकाश शक्य | सुचवत नाही |
उत्सवाच्या दिवसांची वेळ संस्थान ठरवते आणि ती वाढवली जाऊ शकते. यंदाच्या षष्ठीचा कार्यक्रम आणि कडेपठार खुले असण्याची खात्री आम्हाला करता आली नाही, त्यामुळे तक्ता नेहमीची पद्धत म्हणून पाहा.
अंतर साधारण 220–240 किमी आहे, आणि एका थांब्यासह प्रवासाला सुमारे 5 तास लागतात. सोयीची थेट रेल्वे नाही, आणि बसने गेल्यास पुण्यात बदलावी लागते.
रस्ता शिर्डीहून दक्षिणेकडे अहिल्यानगरमार्गे जातो. तिथून ड्रायव्हरकडे दोन पर्याय असतात:
शिरूर आणि पुण्याच्या बाजूने, मग सासवडमार्गे जेजुरी — रुंद रस्ता, पुण्याजवळ जास्त वाहतूक
दौंड आणि सुपेमार्गे, आधी मोरगाव आणि नंतर जेजुरी — शांत रस्ता, आणि मोरगाव वाटेतच येते
दुसरा पर्याय पहिल्या दिवसासाठी सोयीचा, कारण मोरगाव जेजुरीच्या फक्त साधारण 17–18 किमी आधी आहे.
पहिला दिवस — सोमवार 14 डिसेंबर
शिर्डीत सकाळचे दर्शन, 9 वाजेपर्यंत प्रस्थान
अहिल्यानगरजवळ जेवणाचा थांबा
साधारण 3 वाजेपर्यंत मोरगाव; मयूरेश्वर दर्शन
संध्याकाळच्या आरतीपर्यंत थांबा, जी सहसा 7:30 च्या सुमारास असते, किंवा खोलीकडे निघा
रात्री मुक्काम जेजुरी, मोरगाव किंवा सासवडला
दुसरा दिवस — मंगळवार 15 डिसेंबर, चंपाषष्ठी
पहाटे 5 वाजेपर्यंत गडाच्या पायथ्याशी पोहोचा
चढण, दर्शन, भंडारा आणि नारळ अर्पण
दुपारच्या गर्दीआधी 10–11 वाजेपर्यंत खाली या
कपडे बदला, जेवा, 1 वाजेपर्यंत निघा
साधारण संध्याकाळी 7 वाजेपर्यंत शिर्डी
मोरगावचा मयूरेश्वर अष्टविनायकातील पहिला आहे. नंतर पूर्ण यात्रा करायची असेल तर आमचा शिर्डीहून अष्टविनायक यात्रा लेख पाहा.
नेहमीच्या दिवशी डोंगराच्या पायथ्याशी थोड्या शुल्कात गाडी लावता येते. चंपाषष्ठीला पोलीस गाड्या बऱ्याच आधी अडवून बाहेरील मैदानांकडे पाठवतील असे गृहीत धरा.
त्यामुळे पहिल्या पायरीआधी गावातून चालणे वाढते. यंदाचा वाहतूक आदेश आम्हाला मिळाला नाही, त्यामुळे एका बाजूला 1–2 किमी चालणे धरून चला.
ज्यांना चढता येत नाही त्यांच्यासाठी पायथ्याशी कधीकधी डोली किंवा पालखीवाले मिळतात. मुख्य दिवशी ते मिळतीलच याची खात्री नाही, म्हणून बसण्यापूर्वी दर ठरवा आणि त्यावर अवलंबून राहू नका.
ज्येष्ठ किंवा लहान मुलांसोबत: 11–14 डिसेंबरला जा, उत्सवातच पण षष्ठीआधी — तोच गड, गर्दी खूप कमी
मुख्य दिवसच हवा: मंगळवार 15 डिसेंबर, पहाटे 5 वाजता पायऱ्यांवर
वेळ कमी आहे: मोरगाव वगळा, शिर्डीहून पहाटे 3 वाजता निघा आणि त्याच रात्री परता — शक्य आहे, पण रस्त्यावर कठीण 10 तास
खर्च कमी ठेवायचा आहे: दोन कुटुंबांनी मिळून एक मोठी गाडी घ्या; रस्ता आणि प्रतीक्षा तीच राहते
काय टाळावे: षष्ठीला 9 नंतर चढण सुरू करणे. तेव्हा पायऱ्या पूर्ण उन्हात असतात, रांग सर्वात लांब असते आणि हवेत भुकटी सर्वात दाट असते.
नेहमीच्या दिवशी गाव आणि मंदिर कसे चालते ते आमच्या जेजुरी खंडोबा मंदिर लेखात आहे, आणि उत्सवाचे विधी पुण्याहून चंपाषष्ठी लेखात.
जेजुरी लहान गाव आहे, आणि तिथली लॉज व संस्थानाचे भक्तनिवास सर्वात आधी भरतात. गडापासून चालत जाण्याच्या अंतरावर राहायचे असेल तर तारखा ठरताच बुक करा.
इतर पर्याय:
मोरगाव — साधारण 17–18 किमी, शांत, मयूरेश्वराच्या संध्याकाळीसाठी सोयीचे
सासवड — पुण्याच्या दिशेला साधारण 20 किमी, जास्त खोल्या
पुणे — साधारण 50 किमी, सर्वाधिक पर्याय, पण षष्ठीला पहाटे 3:30 ला निघावे लागेल
कुठेही राहा, स्वच्छ कपडे आणि पाण्याचा कॅन गाडीत ठेवा, खोलीत नाही.
लवकर चढा, पिवळे होऊन उतरा, आणि भंडारा घरी न्या. येळकोट येळकोट जय मल्हार.
शनि शिंगणापूर शनि अमावास्या — 10 ऑक्टोबर 2026 शिर्डीहून बेत (2026)
Shirdi ·
शिर्डी ते शेगाव — रस्ता, रेल्वे आणि दोन दिवसांचा आराखडा (2026)
Shirdi ·
शिर्डी आरती वेळा — काकड, माध्यान्ह, धूप आणि शेज वेळापत्रक (2026)
Shirdi ·
शिर्डी ते पंढरपूर — दोन दिवसांची योग्य योजना (2026)
Shirdi ·
शिर्डी ज्योतिर्लिंग सर्किट — छोट्या यात्रेत काय सुटते (2026)
Shirdi ·
शिर्डी 3 ज्योतिर्लिंग टॅक्सी पॅकेज — काय समाविष्ट आहे (2026)
Shirdi ·
YATRA GUIDES
Walking distances, darshan timings, where to stay, and how to reach — every yatra question, answered.